Yürüyüş Yolu Zemin Kaplama Çözümleri: Teknik Özellikler ve Uygulama Rehberi 2026

Bir yürüyüş yolunun gerçek başarısını, sadece yüzeydeki estetik doku değil, zeminin darbe emiş kapasitesi ve drenaj performansı belirler. Pek çok projede, kısa sürede rengi solan veya su birikintileriyle işlevini yitiren yüzeylerin yarattığı teknik sorunların ve mali yüklerin farkındayız. Doğru kurgulanmamış bir yürüyüş yolu zemin kaplama süreci, hem kullanıcı konforunu engeller hem de orta vadede yüksek onarım maliyetlerine neden olur.

Sur Zemin Sistemleri uzmanlığıyla hazırlanan bu rehberde, 2026 yılı standartlarında uzun ömürlü ve teknik açıdan kusursuz alanlar oluşturmanın yöntemlerini paylaşıyoruz. Yazımızda, epoksi zemin kaplama ve poliüretan zemin teknolojilerinin dış mekan dayanıklılıklarını, malzeme seçim kriterlerini ve uygulama standartlarını detaylandıracağız. Endüstriyel zemin titizliğiyle ele aldığımız bu içerik sayesinde, UV direnci yüksek ve eklem dostu bir yürüyüş alanına sahip olmanın profesyonel adımlarını öğreneceksiniz.

Yürüyüş Yolu Zemin Kaplama Nedir? Fonksiyonel ve Estetik Değerler

Yürüyüş yolu zemin kaplama, kentsel peyzaj projelerinde sadece görsel bir katman değil, aynı zamanda kullanıcı güvenliğini ve biyomekanik sağlığı optimize eden bir mühendislik çözümüdür. Modern şehircilik anlayışında, yürüme yüzeylerinin hem estetik beklentileri karşılaması hem de sporcu sağlığını destekleyen teknik kriterlere sahip olması beklenir. Bu yüzeyler, darbe emicilik özellikleri sayesinde eklem üzerindeki baskıyı minimize ederek uzun vadeli ortopedik sorunların önüne geçer.

Kaymaz yüzey teknolojisi, bu kaplamaların her mevsim ve her türlü hava koşulunda güvenle kullanılmasını sağlar. Özellikle yağışlı havalarda beton veya asfalt yüzeylerde oluşan kayma riski, gözenekli ve yüksek sürtünme katsayısına sahip kauçuk bileşenlerle ortadan kaldırılır. Profesyonel bir zemin, yürüyüş performansını artırırken yorgunluk hissini azaltan esnek bir yapı sunar.

Uygulama süreçlerini ve estetik sonuçları daha iyi anlamak için hazırladığımız bu teknik videoyu inceleyebilirsiniz:

Neden Standart Beton Yerine Kauçuk Kaplama?

Beton, rijit ve esnemeyen yapısı nedeniyle yürüyüş sırasında oluşan kinetik enerjiyi doğrudan diz ve ayak bileklerine geri iletir. Bu durum, düzenli aktivite yapan bireylerde zamanla kronik ağrılara ve eklem aşınmalarına yol açabilir. Poliüretan zemin veya kauçuk bazlı sistemler ise bu enerjiyi absorbe ederek vücuda binen yükü hafifletir. Esnek zeminler düşme anında oluşabilecek yaralanma riskini ciddi oranda düşürürken, kauçuk malzemelerin doğal dokusu gürültü izolasyonu sağlayarak çevredeki akustik konforu artırır.

Yürüyüş Yollarında Darbe Emicilik Standartları

Bir zeminin darbe emiş kapasitesi, kritik düşme yüksekliği ve katman kalınlığı arasındaki teknik ilişkiyle ölçülür. Uluslararası EN 1177 standartları, zeminlerin güvenliğini “Kafa Yaralanma Kriteri” (HIC) üzerinden sınıflandırır. Bu standartların yürüyüş yollarına uyarlanması, alanın kullanım amacına göre doğru esneklik katsayısının belirlenmesini sağlar. Uygulamalarda kullanılan EPDM Kauçuk Teknik Özellikleri, malzemenin ısıya, ozona ve dış hava koşullarına karşı gösterdiği yüksek direnci kanıtlar.

Sur Zemin Sistemleri olarak, projelerimizde bu teknik verileri esas alarak uzun ömürlü ve güvenli alanlar inşa ediyoruz. Endüstriyel zemin disipliniyle hazırlanan yüksek kaliteli epoksi zemin kaplama veya kauçuk sistemleri, sadece bugünün değil, geleceğin güvenli şehirlerini oluşturmanın temelidir. Doğru malzeme seçimi ve uzman uygulama, yürüyüş yollarının hem ömrünü uzatır hem de kullanıcı memnuniyetini en üst düzeye çıkarır.

Malzeme Seçenekleri: EPDM, SBR ve Karo Kauçuk Karşılaştırması

Yürüyüş yolu projelerinde malzeme seçimi, alanın ömrünü ve bakım maliyetlerini doğrudan belirleyen en kritik aşamadır. Tek tip bir yaklaşımdan ziyade, alanın kullanım yoğunluğu ve çevresel faktörler analiz edilerek teknik bir karar verilmelidir. yürüyüş yolu zemin kaplama uygulamalarında temel olarak üç ana malzeme grubu öne çıkar:

• SBR Kauçuk: Geri dönüştürülmüş lastik granüllerinden üretilen, maliyet verimliliği yüksek temel katman malzemesidir.
• EPDM Granül: Güneş ışınlarına (UV) karşı dirençli, renk solması yapmayan ve estetik çeşitlilik sunan üst segment bir çözümdür.
• Karo Kauçuk: Fabrika ortamında preslenmiş modüler plakalar olup hızlı kurulum ve yerel onarım imkanı sağlar.

Bu malzemelerin doğru kombinasyonu, zeminin hem konforunu hem de dayanıklılığını belirler. Profesyonel atletizm pistlerinde kullanılan “tartan zemin” teknolojisi, günümüzde halka açık yürüyüş yollarına da entegre edilmiştir. Bu geçiş, park ve bahçelerde epoksi zemin kaplama titizliğinde, hijyenik ve güvenli alanların oluşmasını sağlamıştır.

EPDM ve SBR Arasındaki Temel Farklar

EPDM ve SBR arasındaki en belirgin fark, dış ortam koşullarına verdikleri tepkidir. SBR kauçuk, güneşin UV ışınları altında zamanla sertleşme ve kopma eğilimi gösterebilir. Bu nedenle genellikle darbe emici alt katman olarak tercih edilir. EPDM ise yapısı gereği esnekliğini on yıllarca korur ve renk canlılığını kaybetmez. Dış mekan projelerinde 8 mm SBR alt katman ile 7 mm EPDM üst katmandan oluşan sistemler, 2026 yılı standartlarında en yüksek performansı sunan konfigürasyondur. Bu yapı, poliüretan zemin bağlayıcıları ile desteklendiğinde maksimum mukavemet sağlar.

Karo Kauçuk mu Yoksa Yerinde Dökme mi?

Karo kauçuk, lojistik açıdan avantajlıdır ve montajı oldukça pratiktir. Hasar gören bir bölümün sadece o parçasının değiştirilebilmesi bakım kolaylığı sağlar. Öte yandan, yerinde dökme (monoblok) sistemler derzsiz ve bütüncül bir görünüm sunar. Derz noktası bulunmadığı için su sızdırmazlığı daha yüksektir ve kullanıcılar için takılma riski barındırmaz. Endüstriyel zemin disipliniyle uygulanan monoblok sistemler, estetik ve fonksiyonelliği bir araya getiren daha profesyonel bir sonuç verir.

Projeniz için en verimli sistem analizini yapmak ve teknik şartnameye uygun çözümler geliştirmek adına Sur Zemin Sistemleri teknik ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Doğru malzeme seçimi, yatırımınızın ömrünü uzatırken kullanıcı güvenliğini de garanti altına alır.

Uygulama Aşamaları: Teknik Standartlar ve Şartname Gereklilikleri

Profesyonel bir yürüyüş yolu zemin kaplama süreci, sadece malzemenin yüzeye serilmesi değil; titiz bir mühendislik disiplinidir. Uygulamanın başarısı, malzemenin kalitesi kadar altyapının teknik standartlara uygunluğuna bağlıdır. Hatalı kurgulanan bir altyapı, en kaliteli EPDM kaplamanın bile kısa sürede zeminden ayrılmasına veya yüzeyde dalgalanmalar oluşmasına neden olur.

Drenaj ve eğim yönetimi, projelerin en çok ihmal edilen ancak sistem ömrünü belirleyen en kritik unsurudur. Yüzeyde su birikmesini ve dolayısıyla buzlanma veya yosunlaşma riskini önlemek için zemine %0.5 ile %1 arasında hassas bir eğim verilmelidir. Bu eğim, yağmur suyunun tahliye kanallarına doğru sağlıklı bir şekilde akışını sağlar. Doğru drenaj kurgulanmadığında, suyun kauçuk gözeneklerinde hapsolması malzemenin bağlayıcı yapısını zamanla bozar.

Uygulama adımları şu teknik silsileyi izlemelidir:

• Altyapı Analizi: Betonun nem oranı %4 seviyesinin altında olmalı ve yüzeydeki pürüzler giderilmelidir.
• Astar (Primer) Uygulaması: Beton ile kauçuk katman arasında sarsılmaz bir moleküler bağ kuran özel primerler tercih edilir.
• Hassas Karışım: Poliüretan bağlayıcı ve kauçuk granül oranları, ortam sıcaklığına göre milimetrik hesaplanmalıdır.
• Teknik Serim: Malzemenin homojen dağılımı için finişer veya manuel mastar yöntemleri profesyonel ekiplerce uygulanır.
• Kürlenme Kontrolü: Zeminin tam mekanik direnç kazanması için iklim şartlarına bağlı olarak 24 ile 48 saat arası bekleme süresi şarttır.

Altyapı ve Beton Hazırlığında Kritik Detaylar

Beton yüzeyin dokusu, astarın tutunma performansını doğrudan etkiler. Fırçalı bitişli betonlar, primerin yüzeye “pençe” atar gibi tutunmasını sağlayarak katmanlar arası ayrışmayı engeller. Yüzeydeki toz, yağ ve serbest parçacıklar mekanik vakumlama veya taşlama yöntemleriyle tamamen temizlenmelidir. Endüstriyel zemin standartlarında hazırlanan bir altyapı, üzerine gelecek kauçuk katmanın ömrünü iki katına çıkarır. Beton sınıfının en az C25 olması ve uygun donatı yapısıyla desteklenmesi, zeminin yük taşıma kapasitesini garanti altına alır.

Poliüretan Bağlayıcıların Kalite Standartları

Bağlayıcı seçimi, poliüretan zemin uygulamalarının omurgasını oluşturur. Sur Zemin Sistemleri olarak, iklim koşullarına ve uygulama alanının nem oranına göre optimize edilmiş tek bileşenli, yüksek saflıkta bağlayıcılar kullanıyoruz. Düşük kaliteli bağlayıcılar, güneş ışığı ve sıcaklık değişimleri altında kauçuk parçalarının kopmasına (granül dökülmesi) neden olur. Sağlığa zararsız, solvent içermeyen ve koku emisyonu düşük malzemelerin seçilmesi, özellikle çocukların ve sporcuların kullandığı alanlarda uluslararası güvenlik standartlarının bir gereğidir. Epoksi zemin kaplama projelerindeki titizliğimizi, kauçuk sistemlerin kimyasal bileşen seçiminde de aynen sürdürüyoruz.

Yürüyüş Yolu Projelerinde Doğru Kaplama Nasıl Seçilir?

Bir yürüyüş yolu zemin kaplama projesinde ideal sisteme karar verirken, sahanın fiziksel koşulları ile kullanıcı profilini bir araya getiren teknik bir matris oluşturulmalıdır. Bir yüzeyin sadece esnek olması yeterli değildir; aynı zamanda maruz kalacağı yaya trafiğine ve çevresel stres faktörlerine karşı direnç göstermesi gerekir. Doğru seçim, ilk yatırım maliyetini uzun vadeli bir operasyonel kazanca dönüştürür.

Kullanım yoğunluğu analizi, malzeme kalınlığı ve yoğunluk (density) ayarlarını doğrudan etkiler. Şehir merkezindeki yoğun bir park parkuru ile butik bir sitenin yürüyüş yolu aynı teknik şartnameyle kurgulanamaz. Profesyonel koşu parkurlarında darbe emicilik katsayısı daha yüksek tutulurken, genel kullanım alanlarında aşınma direnci ön plana çıkarılır. Bu noktada endüstriyel zemin disipliniyle hazırlanan projeler, kullanım ömrünü belirleyen en temel unsurdur.

Belediyeler ve Kamu Alanları İçin Seçim Kriterleri

Kamu projelerinde dayanıklılık ve sertifikasyon en öncelikli başlıklardır. Toplu kullanım alanlarında vandalizme karşı dirençli, kolay temizlenebilen ve hijyen standartlarını koruyan sistemler tercih edilmelidir. TSE ve uluslararası güvenlik belgelerine sahip malzemelerin kullanılması, yasal sorumluluklar ve kullanıcı güvenliği açısından zorunluluktur. Belediyeler için hazırlanan projelerde, bakım maliyetlerini minimize eden ve geniş alanlarda bütüncül estetik sunan dökme sistemler, poliüretan zemin bağlayıcıları ile güçlendirilerek uygulanmalıdır.

Özel Konut Siteleri ve Oteller İçin Estetik Çözümler

Butik projelerde estetik kaygılar ve kullanıcı konforu teknik gerekliliklerin önüne geçebilir. Özel renk karışımları, peyzaj mimarisiyle uyumlu desen çalışmaları ve hatta zemine gömülü yönlendirme aydınlatmalarıyla entegre sistemler tasarlanabilir. Oteller ve lüks konut projeleri için geliştirilen ekstra esnek katmanlar, yürüyüş deneyimini bir üst seviyeye taşır. Tasarım özgürlüğü sunan epoksi zemin kaplama teknikleri ile kauçuk dokusunun birleşimi, bu tip projelerde özgün kimlikler oluşturulmasına olanak tanır.

Proje aşamasında sadece uygulama fiyatına odaklanmak, ileride yüksek onarım maliyetleriyle karşılaşmanıza neden olabilir. Örneğin, aşırı güneş alan bir bölgede UV koruması düşük bir sistem seçimi, rengin kısa sürede solmasına yol açar. İklim verileri analiz edilerek EPDM yoğunluklu sistemlere yatırım yapmak, 10 yıllık periyotta daha ekonomik bir tercihtir. Projenizin teknik ihtiyaçlarını belirlemek ve profesyonel bir keşif hizmeti almak için Sur Zemin Sistemleri uzmanlığına başvurun.

Profesyonel Uygulama ve Sur Zemin Sistemleri Uzmanlığı

Sur Zemin Sistemleri, 2004 yılından bu yana zemin teknolojileri alanında edindiği derin tecrübe ile kurumsal bir disiplini birleştirir. Sektörel birikimimiz, sadece malzeme tedariki değil; her projenin kendine has teknik ihtiyaçlarına yönelik mühendislik çözümleri üretmemizi sağlar. Türkiye genelinde geniş bir operasyon ağına sahip olan firmamız, yürüyüş yolu zemin kaplama projelerini uluslararası standartlarda ve titiz bir işçilikle hayata geçirir.

Uzman teknik kadromuz, projenin büyüklüğü ne olursa olsun aynı disiplin ve dikkatle hareket eder. Uygulama süreçlerimizde kullandığımız ileri teknolojik ekipmanlar, malzemenin zemine homojen ve hatasız bir şekilde serilmesini garanti altına alır. Endüstriyel zemin uygulamalarındaki hassasiyetimizi, spor ve rekreasyon alanlarına da taşıyarak uzun ömürlü ve güvenli yürüyüş yolları inşa ediyoruz. Her proje, profesyonel bir keşif ve ihtiyaca özel fiyatlandırma süreciyle başlar.

Neden Profesyonel Bir Firma ile Çalışmalısınız?

Zemin kaplama uygulamalarında yapılan en küçük teknik hata, orta vadede telafisi güç maliyetlere yol açar. Örneğin, hatalı primer (astar) seçimi veya betonun nem oranının yanlış ölçülmesi, zamanla zeminde kabarmalara ve katman ayrışmalarına neden olur. Poliüretan zemin bağlayıcıları ile kauçuk granül arasındaki karışım oranının hassas ayarlanmaması ise yüzeyin erken aşınmasına ve granül dökülmelerine sebebiyet verir. Sur Zemin Sistemleri olarak, satış sonrası destek ve garanti süreçlerimizle yatırımınızı koruma altına alıyoruz.

• Hatalı altyapı hazırlığının neden olduğu zemin çökmelerinin önlenmesi.
• Yanlış malzeme reçetesi kaynaklı renk solması ve yapısal bozulmaların engellenmesi.
• Uluslararası standartlara (EN 1177) tam uyumlu, sertifikalı uygulama güvencesi.
• Proje takvimine sadık kalarak zamanında ve eksiksiz teslimat disiplini.

Sur Zemin ile Proje Planlama Süreci

İş ortaklığımız, alanında uzman ekiplerimizin sahada gerçekleştirdiği detaylı keşif çalışmasıyla başlar. Alanın eğimi, drenaj durumu ve kullanım yoğunluğu analiz edilerek projeye özel bir malzeme reçetesi hazırlanır. Epoksi zemin kaplama projelerindeki metodik yaklaşımımızı kauçuk sistemlere de uygulayarak, uygulama takvimine milimetrik bir sadakatle bağlı kalıyoruz. Müşteri memnuniyetini esas alan kalite kontrol süreçlerimizle, her aşamada şeffaf ve denetlenebilir bir hizmet sunuyoruz.

Doğru kurgulanmış bir zemin, hem sporcu sağlığını korur hem de işletme/kamu maliyetlerini düşürür. Teknik şartnamenize en uygun çözümleri belirlemek ve yatırımınızın değerini artırmak için Sur Zemin Sistemleri uzmanlığından teklif alın. 2026 yılı standartlarında, dayanıklı ve estetik alanlar oluşturmak için tecrübemizle yanınızdayız.

Geleceğin Yürüyüş Yollarında Teknik Mükemmeliyet ve Güven

Modern şehircilik projelerinde bir yürüme alanının başarısı, estetik tasarımın ötesinde kullanılan malzemenin teknik niteliği ve uygulama disipliniyle ölçülür. Bu rehberde detaylandırdığımız üzere, EPDM ve SBR katmanlarının doğru kombinasyonu ile hassas drenaj hesaplamaları, alanın hem kullanım ömrünü hem de sporcu sağlığını doğrudan etkiler. Standartlara uygun bir yürüyüş yolu zemin kaplama süreci, yatırımın verimliliğini artıran stratejik bir mühendislik kararıdır.

Sur Zemin Sistemleri olarak, 20 yılı aşkın sektörel deneyimimiz ve Türkiye genelindeki profesyonel uygulama ekiplerimizle, yüksek standartlı EPDM ve SBR çözümlerini projelerinize taşıyoruz. Teknik danışmanlık aşamasından anahtar teslim kuruluma kadar her adımda kurumsal disiplinimizi ve “kalite mühendisliği” ilkemizi koruyoruz. Projenizin ihtiyaçlarını uzman bir bakış açısıyla analiz etmek ve uluslararası standartlarda zeminler inşa etmek için yanınızdayız.

Yürüyüş Yolu Projeniz İçin Profesyonel Teklif Alın ve uzun ömürlü, güvenli alanlar oluşturmanın ayrıcalığını yaşayın. Teknik mükemmeliyetle kurgulanmış yollarda güvenle adım atmanız için çözümler üretmeye devam ediyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yürüyüş yolu zemin kaplaması ne kadar dayanıklıdır?

Kaliteli malzeme ve profesyonel uygulama ile yürüyüş yolu zemin kaplaması ortalama 10 ile 20 yıl arasında bir kullanım ömrü sunar. Bu süre, alanın maruz kaldığı yaya trafiği yoğunluğuna ve iklimsel faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. EPDM üst katmanlı sistemler, UV ışınlarına karşı yüksek direnç göstererek rengini ve esnekliğini on yıllarca muhafaza eder. Doğru altyapı hazırlığı, bu dayanıklılık süresini belirleyen en temel unsurdur.

Zemin kaplama uygulaması ne kadar sürede tamamlanır?

Uygulama süresi, projenin metrajına ve mevcut zemin koşullarına bağlı olarak değişmekle birlikte, 200 metrekarelik bir alan genellikle 2 ile 3 iş günü içerisinde tamamlanır. Serim işlemi bittikten sonra zeminin tam mekanik direnç kazanması için 24 ile 48 saatlik bir kürlenme süresi gereklidir. Bu kritik bekleme süreci tamamlanmadan alanın yaya trafiğine açılmaması, zeminin yapısal bütünlüğünü korumak adına teknik bir zorunluluktur.

Yağmurlu havalarda yürüyüş yolu zemininde kayma olur mu?

Hayır, kauçuk bazlı sistemlerin gözenekli yapısı ve yüksek sürtünme katsayısı yağmurlu havalarda kayma riskini minimize eder. Yürüyüş yolu zemin kaplama çözümlerimiz, suyun yüzeyde birikmesini engelleyen drenaj özellikli dokusu sayesinde her mevsim güvenli kullanım sağlar. Doğru eğimle kurgulanan projelerde su tahliyesi hızlı gerçekleştiği için yüzeyde buzlanma veya yosunlaşma gibi riskler de profesyonelce ortadan kaldırılır.

Zemin kaplamasının temizliği ve bakımı nasıl yapılır?

Kauçuk zeminler oldukça düşük bakım maliyetine sahiptir ve sadece su ile kolayca temizlenebilir. Yüzeydeki toz ve yabancı maddeler basınçlı su veya yumuşak uçlu fırçalar yardımıyla arındırılabilir. Kimyasal temizleyicilere ihtiyaç duyulmaz; zira bu maddeler poliüretan bağlayıcıların yapısına zarar verebilir. Periyodik olarak yapılan yüzeysel temizlik, kaplamanın estetik görünümünü ve gözenekli yapısını uzun süre korumasını sağlar.

Eski beton üzerine kauçuk kaplama yapılabilir mi?

Evet, mevcut beton zemin yapısal olarak sağlamsa ve nem oranı %4 seviyesinin altındaysa kauçuk kaplama yapılabilir. Uygulama öncesinde beton yüzeydeki çatlakların onarılması, yağ ve tozdan arındırılması teknik bir gerekliliktir. Endüstriyel zemin standartlarında hazırlanan astar uygulamasıyla, kauçuk katman eski beton yüzeye moleküler düzeyde sıkıca bağlanarak uzun ömürlü bir kullanım sunar. Altyapıdaki fırçalı bitiş, astarın tutunma performansını artırır.

Yürüyüş yolu zemin kaplama m2 fiyatları nasıl belirlenir?

Birim fiyatlar; tercih edilen sistemin toplam kalınlığı, EPDM ve SBR granül kullanım oranları ile uygulama yapılacak alanın toplam büyüklüğüne göre belirlenir. 8+7 mm gibi standart sistemler ile daha kalın profesyonel parkurlar arasında malzeme sarfiyatı farkı bulunmaktadır. Sur Zemin Sistemleri olarak, her proje için yerinde keşif yaparak teknik şartnameye en uygun ve ekonomik çözüm reçetesini oluşturuyoruz. Kaliteli bağlayıcı kullanımı, yatırımınızın uzun vadeli maliyetini düşürür.

EPDM ve SBR kaplamalar arasındaki ömür farkı nedir?

EPDM kaplamalar, SBR granüllere kıyasla güneş ışığına ve sıcaklık değişimlerine karşı çok daha yüksek direnç gösterdiği için dış mekanlarda daha uzun ömürlüdür. SBR kauçuk zamanla güneşin etkisiyle sertleşip kırılganlaşabilirken, EPDM yapısındaki esnekliği ve renk canlılığını korur. Bu sebeple, uzun vadeli projelerde SBR malzemenin alt dolgu katmanı, EPDM granülün ise üst aşınma katmanı olarak kullanılması teknik açıdan tavsiye edilir.

Zemin kaplaması için ideal hava sıcaklığı nedir?

Uygulama için ideal hava sıcaklığı 10°C ile 30°C arasıdır ve düşük nem oranına sahip kuru havalar tercih edilmelidir. Aşırı sıcaklarda poliüretan zemin bağlayıcılarının kürlenme hızı çok yükselerek işçilik hatalarına yol açabilir; düşük sıcaklıklarda ise kürlenme süresi aşırı uzayabilir. Yağışlı havalarda ise nem, bağlayıcının kimyasal yapısını bozacağı için kesinlikle uygulama yapılmamalı, zeminin tamamen kuru olduğundan emin olunmalıdır.